Hotel van staat | Het geheim van het Mauritshuis afl. 2

00:00:05: Twee dagen voor Kerstmis, in de maalwitshuis is het stil.

00:00:10: De tijdelijke bewoner, de Engelse opperbevelhebber John Churchill... ...de hertog van Marlborough, is terug naar zijn thuisland om tijdens de feestdagen bij zijn familie te zijn.

00:00:21: Zavonds worden in de Maalwitzhuizen de hartvuurig gedoofd en de deuren door de kastelijn op slot gedraaid.

00:00:28: De beheerder loopt na zijn vertrek en gaat samen met zijn vrouw niets vermoedend naar bed.

00:00:34: Maar dan hoort hij opeens keihard

00:00:37: geboek.

00:00:38: Het wordt de deur geklopt, de panstot in de fik wordt wakker... ...en dan handelen mensen ook wel snel maar bij een brand telt elke seconde.

00:00:47: De kastelijn schiet uit bed.

00:00:49: Rook, vuur, paniek!

00:00:50: De lucht boven den Haag kleurt oranje.

00:00:52: Het Maurits huis staat in licht te laaien.

00:00:55: Het prestitieuze huis van staat waar ambassadeurs en hoge aandeliedelozeren... ...wordt op dit moment van binnenhuit opgevroten door de vlammen.

00:01:03: En de oorzaak?

00:01:05: Geen veeandelijke aanval.

00:01:06: Geen bliksminslag, maar een dronke bediende.

00:01:11: Quintin Buverlot, hoofdconservator van het Mauditshuis vertelt...

00:01:15: Wat gebeurt er?

00:01:16: één van de bediendes van een secretaris dus niet van John Churchill zelf die da's.

00:01:22: oh mijn baas komt terug naar Den Haag.

00:01:24: ik verwarm ze kamer even voor.

00:01:27: Maar hij vindt dan weer in een andere kamer wat drank.

00:01:30: laat ik daar eens even een slokje van nemen.

00:01:32: En toen hadden ze natuurlijk nog geen elektrische licht, dus die zet zijn kaars ergens neer.

00:01:38: En die ruimtes, want het gaat over waar nu... ...het meisje met de parel hangt, dat was toen een slaapkamer van één van die Secretarissen en daar had men ook wat sekt.

00:01:47: Dat is een drank die je ook een beetje kan verwarmen.

00:01:49: Hadden ze met stro bedeekt?

00:01:51: De inmiddels dronkenbediende is zo verliefd op de flesdrank dat hij gedachteloos... ...heb Maudits huis uitloopt.

00:01:58: En zijn brandende kaars dus vergeet!

00:02:01: Het stro wat flam Voor iemand er erg in heeft, begreven enkele houten vloerplanken het... waardoor de hele voorraad zekt een verdieping naar mneden valt.

00:02:10: En explodeert!

00:02:13: De uitkomst zal zich laten raden.

00:02:16: Een enorme verwoestende brand die in theorie nog geblust had kunnen worden... maar dat gebeurt niet omdat het heel moeilijk was om water te krijgen want de hofvijver was bevroren.

00:02:28: Het was een hele koude winter.

00:02:30: Omstanders proberen nog wat kostbare spullen uit het Moudishuis te redden... terwijl andere een wak proberent te maken in het ijs van de volledig bevoren hofvijver.

00:02:39: Maar de ijsvloer is ondordringbaar.

00:02:42: Terwijl de hoop wordt opgegeven, grijpt het vuur razendsnel om zich heen en verwoest het volledige interieur.

00:02:49: Als de zon de volgende ochtend opkomt... ...is het luxieuze Moudischuis gereduceerd tot een smelende ruïne.

00:02:56: Je moet voorstellen, want er zitten ook keltes onder.

00:02:58: Die zijn er nog en alleen de keukens die daar waren, die waren er nog... En verder was het echt helemaal weg, is ook een dak.

00:03:06: Wat ik zelf ook altijd zeg, er zat heel veel hout in maar ook heel veel tropisch hardhout.

00:03:10: Dat was dus uit Brazilië gekomen hè?

00:03:12: Dus moet heel goed hebben gebrand, want dat was heel erg droog.

00:03:16: En op momenten met zo'n brand dan krijg je gewoon ook dat niet meer uit.

00:03:20: Dus eigenlijk doodzonde, maar... Godse dank zegt er maar de muren stonden er nog en ze hebben besloten wat men vond te doen.

00:03:27: Blijkbaar ook een mooi pand om het dan toch te herbouwen.

00:03:41: Dit is Het Geheim van het Mauditshuis, een podcast... ...van nationale Nederlander partner van het Maritz Huis.

00:03:49: Mijn naam is Spinterchabot en ik neem je mee door de geschiedenis van een stadpleis in de zeventiende eeuw tot een lege haalmuseum in de Tweede Wereldoorlog.

00:04:06: Eigenlijk is het dus heel bijzonder dat jij en ik hun nog steeds worden gangen... ...en de zalen van het prachtige museum kunnen rondwandelen.

00:04:14: Want zeker in die tijd, in de achttiende eeuw betekende een verwoestende huisbrand... ...bijna altijd het einde voor een gebouw.

00:04:22: Maar niet voor het Mauritshuis.

00:04:25: Want het stadsbeleis bezat een kwaliteit die weinig andere gebouwen hadden.

00:04:30: Straks ga ik je daar veel meer over vertellen tijdens deze tweede stop in onze reis door de tijd, het hotel van staat.

00:04:43: Zoals je al in de vorige aflevering kon horen heeft Johan Maurits na zijn terugkeer uit Brazilië niet lang van zijn huis kunnen genieten of althans maar drie jaar want dan vertrekt hij naar Duitsland om daar stadhouder te worden.

00:04:58: en zover liest het Mauritshuis eigenlijk zijn eerste echte functie als woonhuis.

00:05:04: Hij komt nog wel eens terug onze Maurits, onze Braziliaan voor korteren en lange periodes maar geleidelijk verandert het Mauritshuis in een essentieel diplomatiek instrument op het wereldtoniel.

00:05:16: En hoe dat precies zit, dat hoor je zo.

00:05:18: eerst nog even over Johan Maurits want zijn persoonlijkheid heeft te maken met wat er later met het Mauritshuis zal gebeuren.

00:05:26: Je hoort historicus Luc Panhuizen, je weet wel uit aflevering één

00:05:39: voor de Staten-generaal in Wezel.

00:05:43: En Wezel was een strategisch fort aan de Rijn, lag buiten de Nederlandse Republiek.

00:05:51: Tegelijkertijd is Johan Maurits ook weer stadhouder... ...in Kleef namens De Keurvoort van Brandenburg.

00:05:59: Dus hij dient verschillende meesters.

00:06:02: Dat is een ongekende figuur in Nederlands politieke leven.

00:06:07: Dus Hij stapelde ook allerlei functies?

00:06:08: Allerlei funkties maar

00:06:09: namens En

00:06:12: wat ook knap is dat je voor verschillende autoriteiten

00:06:15: kunt werken.

00:06:15: Klopt,

00:06:16: af en toe vormt het natuurlijk wel een beetje... ...maar Johan Maurits was diplomatiek begraaf zou je kunnen zeggen.

00:06:24: Heel soepel in de omgang maar omdat hij heel hoog van herang was.

00:06:28: En een nasso dus ook was verbonden aan laten we zeggen de hoogste familie in de Nederlandse Republiek.

00:06:33: De Oranjes garandeerde contact met Johan De machtsfactor in de Nederlandse Republiek, dat maakt hem al heel waardevol.

00:06:44: Hij was door een jeugdvriendschap met Fredrik Willem... ...de latere keurforst van Brandenburg ook al heel erg bruikbaar in de Nederlands diplomatieke verkeer.

00:06:57: trouwens, Brandenberg is het gebied rondom het hele dagse Berlijn.

00:07:01: Johan Moudits is dus een diplomaat in optima vormen En zijn huis zou later, vanwege haar naam en ook wel grandeur... uitgoeien tot de diplomatieke hotspot van de Nederlandse Republiek.

00:07:15: Een huis van staat waar alle belangrijke buitenlandse gasten en diplomaten zouden verblijven.

00:07:21: En of heel belangrijker, zou er worden verwend.

00:07:25: Echt verwend!

00:07:26: Eén bezoek nog tijdens het leven van Johan Maurits springt er met kop- en schouders bovenuit.

00:07:31: Die van de toekomstige Engelse koning.

00:07:34: Het bezoek, karel de tweede.

00:07:37: Na tien jaar van protestants hardcore fundamentalistisch... ...bevindt onder Oliver Cromwell.

00:07:45: Engeland heeft het over.

00:07:48: Cromwel gaat dood en Cromwall heeft

00:07:51: de vader

00:07:52: van Karel de Tweede onthoofd.

00:07:56: England was helemaal klaar met Cromwel en roept Karel De Tweede terug.

00:08:01: En Karel II leidt dan een zwervend klandestin bestaan in België, in Duitsland maar ook in Nederland.

00:08:08: Maar als het duidelijk wordt dat Karel XII weer opnieuw wordt benoemd en in de voetstappen van zijn vader Karel I... ...dan maakt Johan De Wit ineens veel werk van Karel IX.

00:08:22: Hij geeft hem geschenken en een groot banket in het Mauritshuis.

00:08:27: Daar is ook de jongen Willem III aanwezig.

00:08:30: En het is een betekenisvol bezoek van Karel II, want Johan de Wit, op dat moment raadpensionaris van Holland maar eigenlijk minister-president van de hele Republiek.

00:08:43: Die hoopt dat de betrekkingen tussen de aanstaande koning en de Nederlandse Repubriek, dus de aanstandende Engelse Koning in de Nederlandze Repubbiek soepeltje zullen verlopen en niet zullen uitmonden in weer... Handelsrivaliteit en weer een Engels-Nederlandse oorlog.

00:09:04: Het laat wel zien dat Johan de Wit hoopte, dat hij met de statuur van het Mouwitshuis iets van respect kon overbrengen aan Karel II, waardoor Karel I gevlijt zou zijn en misschien wel afzien van toekomstige handel jalozie.

00:09:25: Het doel was dus die betrekkingen tussen de Nederlandse Republiek en Engeland te verbeteren.

00:09:30: En wat we vooral wilde, was dat de zogenaamde navigatieacten zou worden ingetrokken.

00:09:36: Deze scheepsvaartwet sloot ons land namelijk uit van handel met Engeland... ...en over die avond schrijft een Nederlandse diplomaat het volgende

00:09:45: Tegen den avond heeft de ganze koninklijke familie zich bevonden in het huis van Prins Mauritius, al waar de Staten van Holland hadden doen gereed maken hun zeer magnifieke en kostelijker maaltijd voor zijn majesteid.

00:09:59: Dat feestelijke pakket voor Kaal II vond plaatsen in de grote bovenzaal van het Mauritshuis nu zaal twaalf genoemd.

00:10:07: En stel dat je in het Mauritshuis rondloopt en het MaurITSHUIS bezoekt.

00:10:11: probeer dan eens voor te stellen hoe zo'n diplomatiekspectakel in de zeventiende eeuw eruit heeft moeten zien.

00:10:19: Dat het toekomstige Engelse koning Carl II in zijn huis had vertoefd, was voor Johan Maurits natuurlijk iets om enorm mee te pronken.

00:10:28: Je hoort Quinten Bufelot hoofdkonservator van het Mauritshuis.

00:10:32: Johan Maritz was daar heel trots op en die had dan zo'n verhaal ervan gemaakt van ja hij is hier in het Mauritius koning geworden.

00:10:39: Het is gewoon PR.

00:10:41: dat is natuurlijk niet De waarheid.

00:10:42: Het is een

00:10:43: beetje een Instagram-versus-religiteit.

00:10:44: Ja,

00:10:45: ik denk dat Johan Mouwers die had zijn PR goed te worden.

00:10:47: Dat deed hij allemaal zelf.

00:10:49: Na z'n feestmaal krijgt Karl de Tweede van de Nederlanders zoals Panhuizen net alzij verschillende kostbare geschenken.

00:10:56: Deze fameuze Dutch Gift die omgerekend naar deze tijd een waarde had van zo'n zes miljoen euro.

00:11:02: We stond uit meubels, sieraden, beelden maar ook schilderijen... ...waaronder een schildrij van Gerrit Douw, de jonge moeder.

00:11:11: En ik noem dit kunstwerk expliciet, want de reis die het zal gaan maken is zacht gezegd speciaal te noemen.

00:11:20: Als de staten van Holland op zoek gaan naar geschenken voor Karel II komen ze al snel uit bij Gerrit Douw met een reden... ...want hij is één van de populaire schilders van die tijd.

00:11:30: De jonge moeder wordt gekocht vanuit atelier van Douw om cadeau te doen aan de Engelse koning.

00:11:37: En dat is een geslaagde zet, want Karo de Tweede is zo gek van het werk... ...dat hij Gerrit Douw meteen een vaste betrekking in zijn hoofd aanbiedt.

00:11:46: Maar de schilder weigert waarschijnlijk omdat hij liever in zijn thuisstad leiden blijft.

00:11:53: Het kunstwerk komt wel in de Engelse Royal Collection te hangen en als onze stadhouder Willem III, dertig jaar later koning van Engeland wordt... ...verscheept hij het schildrij direct terug naar Nederland... om het in zijn eigen paleisetlo te laten ophangen.

00:12:07: Daar blijft het heel lang hangen totdat de Franse, Nederland eind achttiende eeuw binnenvallen.

00:12:14: en ja ze nemen het werk mee de jongenmoeder naar Het Louvre.

00:12:19: maar dat kunnen wij natuurlijk niet laten gebeuren.

00:12:22: dus zodra de fransen weer verslagen zijn wordt het werk teruggehaald en naar Nederland gebracht en belandt het in jawel het Mauditshuis.

00:12:29: En stel dat je het Mauritshuis bezoekt en je loopt de zaal tien binnen, dan hebben de meeste mensen eigenlijk maar oog voor één ding die prachtige rembrands aan de muur.

00:12:38: Maar wie goed kijkt ontdek daar ook de jonge moeder.

00:12:43: Nu je de roemruchtigere geschiedenis van dit schilderij kent, kijk je er vast met andere ogen naar.

00:12:49: Het is een schilderei dat je eigenlijk zelf moet zien... ...en stel nou dat je niet kunt wachten, via link in de shownoods kun je het stiekem alvast bekijken.

00:12:59: Het bezoek van de Engelse koning is een preluurde voor het tweede... ...van velenlevens, van het Maalditshuis.

00:13:05: Want haar schepaar had maar één leven.

00:13:08: Johan Maalditz overleidt in de sessienegenzeventig als vrijgezel zonder kinderen,... ..maar wel met een voor die tijd astronomische schuld van honderd-vijftigduizend gulden!

00:13:19: Een beetje ingewikkeld verhaal.

00:13:21: Als ik het samenvervat, is het zo dat Marius leefde gewoon boven zijn stand, gaf er veel geld uit en het huis was dus zeg maar had soort leningen afgesloten op het huis.

00:13:30: Dus uiteindelijk als hij doodgaand heeft die allemaal schulden.

00:13:33: En dan gaat het dus naar de mensen die nog niet dat geld aan hem hadden uitgeleend en die verhuuren het dan zeg maar aan de state van Holland.

00:13:40: laten we gewoon even zeggen de regering En die gebruiken het gebouw, want dat heeft natuurlijk een fantastische locatie als een soort hotel.

00:13:47: Sommige mensen zitten wat langer maar er was ook een soort ontvangst en dan werd je drie dagen gedefrailleerd.

00:13:53: Geweldig woord ook.

00:13:54: Absoluut!

00:13:55: En dat betekent gewoon je krijgt drie dagen lekker eten, lekker drinken en een bed... ...en dan moet je opzouten.

00:14:02: Het is wel heel gek, want het was dus niet van de Staten Van Hollandheid.

00:14:06: Dus die gebruikt net alleen maar.

00:14:09: Het is, denk ik, goed om even iets dieper in het nieuwe leven van het Mauritshuis als hotel van staat te duiken.

00:14:15: Want tegenwoordig verblijven buitenlandse staatshoofden... ...in het koninklijk paleis op de Dam, waar ze dineren met Willem-Alexander en Maxima.

00:14:24: Maar in de zeventiende en achtiende eeuw is ons land een republiek.

00:14:28: En is een koning en een koninklijke paleis in geen velden of wegen te bekennen?

00:14:33: Maar die rol gaat het Mauritshuis dus vervullen, als het Hotel Van Staat!

00:14:38: Vanwege zijn geschiedenis, vanwege z'n locatie maar vooral ook vanweger zijn grandeur.

00:14:43: Luc Panhuizen legt het uit aan de hand van een voorbeeld... ...van hun bezoek van een Franse ambassadeur.

00:14:49: De Franse Ambassadeurs die jij de sleutels geeft van het Mauritshuis... ...loop daar als bijna de koning van Frankrijk binnen en wordt daar als een soort van adjunktkoning opgehaald.

00:15:01: Hij is bijna der vlees geworden vertegenwoordiging.

00:15:05: En daarom verdient hij... heel veel respect.

00:15:09: En dat Maurits huis straalde dat uit, dus het heeft die classicistische vormen en het is daarmee laten we zeggen een gebouw dat beantwoord aan de vormentaal van een tempel.

00:15:21: En het is dus een tempo van staat.

00:15:25: En een staat is de hoogste entiteit die we hebben.

00:15:29: Nederland is vanaf eind zeventiende eeuw tot halve wegen de achttiende eau het diplomatieke centrum van Europa.

00:15:36: Alle belangrijke leiders en ambassadeurs uit Frankrijk, Engeland... ...en het Habsburgse Rijk komen op bezoek in Den Haag.

00:15:44: Kokstonders is historicus en is vaak op tv te zien als het gaat om het koningshuis en staatshoofden.

00:15:50: En ze neemt ons mee naar het Mauritshuis van die tijd.

00:15:53: En geeft een klein inkijktje.

00:15:55: Nou je ziet bijvoorbeeld dat daar ook veel banketten gehouden zijn he?

00:15:59: Veel dinees etentjes.

00:16:01: En het is af en toe toch makkelijk om die vergelijking met het voorzalje te maken, omdat dat gewoon zo'n extreem voorbeeld is.

00:16:07: Waar daar dat soort banquette echt draaide om de koning en de koninkliesen... zie je dat bijvoorbeeld in het Mouwenzijf.

00:16:14: zijn het echt diplomatieke evenementen die er plaatsvinden?

00:16:17: Dat krijgt natuurlijk automatisch.

00:16:18: als je geen vorst hebt dus geen centrale figuur waar alles omheen draait dan zijn dat eigenlijk de bijeenkomsten waarop De politiek van die tijd bepaald werd, open aan de hand van gebruiken.

00:16:31: Het was niet een ratje toe en chaos, er zaten ook wel hiërgische elementen in... maar daar werd wel bepaalt wat er in die tijd gebeurde.

00:16:39: Het is echt wel een centrum van achtergesloten deuren.

00:16:42: Ik vind het vooral dat zeggen ze in het Engels van if these walls could talk... dan denk ik nou ik zou graag een avondje willen luisteren.

00:16:53: Ja, en de belangrijkste gasten werden volgens hun vast ritueel ontvangen Dat eigenlijk al begon in Rotterdam met een zeer plechtig ontvangst door de Hofmeester.

00:17:04: Deze gasten werden via delft en een trekschuit naar Den Haag gebracht, waarin met zes paarden bespannen statie Karos... ...denk aan de Goude Koets op hen stond te wachten.

00:17:16: En zo werden ze naar het Mauritshuis gereden.

00:17:18: Sommige intochten waren zo over de top dat die uit wel meer dan tachtig koetsen bestonden.

00:17:25: Luc Panhuizen.

00:17:26: Wat Maurits huis?

00:17:28: had dus ook in het Den Haag van die tijd een heel erg publieke rol.

00:17:34: Dus er waren allerlei mensen met no-how, die zagen dan weer een stoet naar de voordeur van het Mauritshuis gaan en konden de kennis al aan het protocol zien van.

00:17:46: dit is een heer van stand en die wordt opgehaald.

00:17:49: Muziekde ook bij en je kunt natuurlijk ook aan de opdoffing van het mensen zien hoeveel status er wordt geïnvesteerd in het afhalen van zijn ambassadeur.

00:18:03: En in Den Haag liet natuurlijk wel een heel erg goed ingefoord publiekgrond, en dat maakt het ook belangrijk... ...dat je je ceremoniaal dus ook heel erg serieus nam.

00:18:15: Als de gasten dan goed en wel met hun gevolg in het Mauritshuis waren aangekomen, konden de festiviteiten en besprekingen beginnen.

00:18:22: Centraal stond natuurlijk een groot dineen Bakket met exclusief vlees en delijke tessen uit de kolonie.

00:18:29: In die tijd was hoe meer eten, hoe meer welvaart natuurlijk.

00:18:35: En je moest dat ook wel op kunnen.

00:18:37: Dat was natuurlijk... Kijk als jij daar kwam in je ad en je was naar één gang had je al genoeg geten.

00:18:45: Wat voor een persoon ben jij dan?

00:18:47: Als je geen eten aankan is dat diplomatiek natuurlijk ook niet zo interessant.

00:18:52: Je moest een

00:18:53: opgerekte maag hebben eigenlijk.

00:18:54: Ja

00:18:55: eigenlijk wel dus dat was ook elkaar een beetje uit.

00:18:58: Vind je dat tegen elkaar opboksen?

00:19:01: We hebben hier heel veel eten, maar kun je ook voldoende aan wat wij jou te bieden hebben.

00:19:06: Tijdens zo'n laat ik het maar een beetje onirbiedig zeggen... vreedfestijn was er natuurlijk wel oog voor de protocolle en hierarchie.

00:19:14: De belangrijkste gast moest natuurlijk aan het hoofd van de tafel zitten.

00:19:18: En als hij begon met eten dan pas mochten de anderen beginnen.

00:19:23: En de tafels van het Maritzhuis zijn dan trouwens heel toepasselijk versierd bewust of niet, met suiker.

00:19:30: Het is een

00:19:30: beetje een gekke vergelijking, maar waar ik nu aan denk... ...is wat je wel eens hebt bij die hele oldschool Chinese restaurants.

00:19:36: Je denkt daar gaan we heen?

00:19:39: Daar krijg je wel even van die schalen op tafel... ...waar dan in wortel of van wortels echt van die hele creaties uitgemaakt zijn.

00:19:46: Dat is een heel klein beetje hoe je je voor moet stellen dat er echt middenoptafel... Waar wij vasen met bloemen en zo neerzetten vandaag de dag gebeurde toen ook wel.

00:19:54: Maar werd er ook bijvoorbeeld suikerwerken neergezet.

00:19:57: En dat was echt om te laten zien!

00:19:59: A, suiker kwam vanuit de kolonietje.

00:20:01: Natuurlijk is dat een soort koloniale impact kun je maken... ...van kijk eens wat wij uit ons gebied kunnen halen en sowieso hè?

00:20:08: Dus magsvertoon

00:20:09: eigenlijk van kijk mijn wereld zijn.

00:20:11: Nou absoluut!

00:20:11: Kijk ook nou dat we het nieuwste van het nieuws te hebben want suiker was zeker in die tijd... ...kijk nu kun je gewoon naar de supermarkt in alles zit suiker bijna

00:20:20: teveel.

00:20:21: ja dat

00:20:22: wordt niet voor niets over een suikertax gesproken maar toen was dat echt het meest luxueus.

00:20:28: voorstellen, jullie het ook wel zien van.

00:20:30: ik ben modieuze.

00:20:32: Suiker was zo modieus dat het zelfs terugkomt in schilderijen als subtiel status-symbol.

00:20:39: Wil je daar een mooi voorbeeld van zien?

00:20:41: Klik dan snel even op de link in de shownote.

00:20:44: Modieuze ging natuurlijk niet alleen over de versieringen op tafel maar uiteraard ook wat je als gast aanhad.

00:20:50: en aangezien een black tie en een zakket nog lang niet waren uitgevonden, waren er speciale dresscoats.

00:20:57: Nederland heeft

00:20:57: zich ook wel hele

00:21:00: Hollandse of Nederlands tradities.

00:21:02: En ik vind kleding daar bijvoorbeeld altijd een goed voorbeeld van.

00:21:05: Als je naar het buitenland kijkt naar diamant, paros, kronen en stenen weet ik voor wat er al is?

00:21:10: Barokker kan niet inderdaad.

00:21:11: Het is grote juwelen, grote kragen, veel goud... ...was eigenlijk wat meer sober.

00:21:20: En dat was ook een keuze, het is niet zo van... Als wij niet allemaal diamanten om hebben hangen dan doen we er niet toe?

00:21:26: Nee in Nederland.

00:21:27: het ziet ook wel op schilderijen van die tijd he.

00:21:29: Zie je bijvoorbeeld vaak mensen helemaal in het zwart.

00:21:32: Maar zwart was ook in die tijd heel moeilijk.

00:21:34: Heel chic maar ook heel moeilijk om iets zwart te krijgen qua kleurstof.

00:21:38: Dus die liet het juist ook weer meer zien in de stoffen die gedragen werden.

00:21:42: Die ook weer uit kolonie kwamen.

00:21:43: De manier waarop die stoffe gekleurd werden bijvoorbeeld

00:21:46: En de Maushuis werd ook voor elke leegheid aangekleed, als een soort pop-up hotel van staat.

00:21:52: Want voor elker belangrijke buitenlandse gast was er een ander interieur nodig dat overeen kwam met de cultuur van het land... ...en nog leuker en waren ook altijd voorwerpen aanwezig die het gesprek op gang moesten helpen.

00:22:04: Over het algemeen waren het politieke avonden.

00:22:06: Er werden politiek besproken Echter niet, wij zijn veel directer tegenwoordig.

00:22:11: Dus als je nu diplomatie bedrijft dan kun je gewoon heel direct beestje bij de naam noemen.

00:22:18: luister ik zeg maar wat.

00:22:19: de navoen staat onder druk.

00:22:21: wat gaan we er aan doen?

00:22:22: In die tijd was dat minder.

00:22:23: waarom zeg ik dat?

00:22:24: omdat soms de aankleding daar ook op aangepast kon worden.

00:22:27: We weten bijvoorbeeld dat het natuurlijk ook weer via de kolonieën maar dat er veel porcelijn om maar even voorbeeld te noemen uit Engeland

00:22:33: komt.

00:22:36: Op het moment dat je dus met jouw gasten wil hebben over... jouw betrekking met Engeland, of wat moeten we met Engeland.

00:22:42: Dan kon je via het porcelijn, kon je Engeland aanstippen dat je ook... Het was vaak wat er om je heen...

00:22:48: Helt meer dan een catalisade voor de gesprek?

00:22:49: Ja, ja, dan stond hier het subtafans, zeg je nou dit is ons mooie porcelein, dat komt daar en daarvan aan uit Engeland.

00:22:56: Daarover gesproken, wat vindt u eigenlijk van het porcelei?

00:22:58: Nou ja goed, dan kon je aan naar de mate

00:23:01: van... Precies, dus het werd heel... Heel obvious.

00:23:03: wel!

00:23:03: Heel obvious en toch indirekt, maar iedereen wist waar het over ging.

00:23:07: Dus de aankleding konden zo ook aangepast worden op de thematiek die besproken moest worden.

00:23:12: En zo werden er jarenlang verschillende hoge gasten ontvangen, maar dat veranderde in enzeventienhonderd één toen John Churchill, de hertog van Marlboro en inderdaad voorouder van Winston Churchill de tijdelijke bewonen werd van het Mauritshuis.

00:23:27: Als Ammerse Deur een oppervijlhebber van het Engelse staatsen leger luidde hij ons land in de Spaanse succesie oorlog... ...maar dat is meer voor een andere podcast.

00:23:36: Zijn verblijf in het Mauritshuis Eindigde een paar dagen voor kerst in en zeventienhonderd vier.

00:23:42: Want toen kleurden de lucht in Den Haag oranje Als de rookwokken zijn opgetrokken... ...en het Maurits huis niet meer is dan een smeundere winne, is de grote vraag wat nu?

00:23:56: Na veel overleg wordt er besloten dat het huis te belangrijk is om plat te gooien.

00:24:01: Het moet herbouwd worden.

00:24:03: maar ja wie gaat dat betalen?

00:24:06: Je hoort Quinten Bufelot

00:24:08: Het was dus particulier eigendom.

00:24:10: En de state van Holland, ik zeg maar even de regering... Die hadden het gehuurd en die hadden die gasten daarin ondergebracht.

00:24:16: Dus je zou volgens mij logica.

00:24:18: Misschien klopt-ie niet?

00:24:19: Maar zo, ik denk ja, de huurder heeft het veroorzaakt.

00:24:22: Dus die mag het ook betalen zeker als dat regering is.

00:24:24: En die wilde dat niet.

00:24:26: Dus dan komt er een ontzettend gebakkerlij.

00:24:28: Dat vind ik dan heel Nederlands want als er betaald moet worden dan is niemand thuis.

00:24:32: Niemand wil betalen of zoals dat zo mooi heet... ...de financiële verantwoordelijkheid dragen voor de herbouw.

00:24:39: Dus bedenken de staten van Holland een oplossing die ze vaker gebruikt hebben om geld op te halen.

00:24:44: De burgen verleiden tot gokken.

00:24:46: Loterijen des tijds mochten alleen maar door de staat worden georganiseerd en dan wordt er dus staatsloterij bedacht...

00:24:54: Dus er staat een loterij bedacht om geld op te halen... ...om maar eens huis te renoveren.

00:24:58: Ja,

00:24:58: want dan hoef je ze namelijk niet te betalen.

00:24:59: Lekker slim hè?

00:25:01: Iets verzinnen hoeft het niet uit jouw portemonnee te komen.

00:25:03: Nou zou ik denken dat komt allemaal goed, maar dan moet natuurlijk wel mensen meedoen aan zo'n loterijn.

00:25:09: En dat lukt dan allemaal niet.

00:25:11: Met hangen en vergen duurt het ook heel veel jaren, want op een gegeven moment wordt er wel af- en toe gewerkt... ...maar je moet zo gebouwen natuurlijk dakmoeter op enzovoort.

00:25:19: Dat doen ze dan wel maar met hangen én vergen.

00:25:21: Dus

00:25:22: eigenlijk niemand wil het geld oeproesten?

00:25:25: De loterij mislukt een beetje?

00:25:27: Nee.

00:25:27: Je moet voorstellen tien jaar na de brand.

00:25:29: Zeventien vier gebeurd het allemaal december en zeventien veertien.

00:25:32: komt er een nieuwe Franse ambassadeur en dan komt de state van Holland wel met een bedrag.

00:25:37: Oké, want die moet erin en dan maakt het af.

00:25:40: Ja, het is wel leuk om even stil te staan bij die loterij... want de staten hebben plan opgevat om maar liefst één miljoen gulden aan loten te verkopen.

00:25:48: En van dat geld gaat eigenlijk maar tachtig duizend gulden naar de herbouw en inrichting van het Mauditshuis.

00:25:54: Dat betekent dus dat de rest wordt uitgekeerd aan de deelnemers.

00:25:58: Je zou zeggen dat met een uitkingspercentage van maar liefst... ...tweeën negenteprocent het wel storm zou lopen.

00:26:04: Maar even als voorbeeld, tegenwoordig is het percentage bij de staatszoderij namelijk zo'n zestig procent.

00:26:10: Een verlinkstuk minder dus.

00:26:12: en het gekke is, de loterij voor die herbouw van de maushuis mislukt falikant.

00:26:17: En niet één keer, niet twee keer, maar maar liefs drie keer.

00:26:21: Sterker nog, bij de laatste poging worden er zowen weinig loten verkocht zodat het niet eens tot een trekking komt!

00:26:27: En waarom mensen niet warm liepen voor die staatsloterij is niet bekend.

00:26:32: Ondertussen stellen de Staten van Holland... ...beetje bij beetje wat geld beschikbaar, zodat het Mauditshuis een nieuw dak en wat ramen krijgt... ...en zodat water en wind dicht is zodat er niet instort.

00:26:43: Maar goed dan zijn we maar liefst acht jaar na de brand verder.

00:26:47: Pas met de aanstaande komst van de Franse ambassadeur zoals kinder vertelt wordt daar haast gemaakt met de herbaan.

00:27:00: En zo krijgt het MAUDITSHUIS zijn... Deerde leven, waarbij het nog steeds zijn voordeuren open voor buitenlandse gasten.

00:27:08: En als zo'n buitenlands bezoeker dan naar binnen ging... ...dan liep hij direct af op de grote ontvangsaal, de Goudenzaal!

00:27:16: En als je tegenwoordig die zaal inloopt, ook wel zaal vijf genoemd met zijn typische lodewijk... ...De Veertiende Steluitstraling, loop je terug in de tijd.

00:27:25: Want deze benedenzaal is als enige zaal.. ..in het Mauritshuis nog steeds zoals toen?

00:27:32: Het is een indrukwekkend geheel met veel kruilwerk, gouden versieringen en schitterende wand- en plafondsschilderijen van de Venitianse kunstenaar Giovanni Antonio Pellegrini.

00:27:44: Wil je alvast een voorproefje van deze prachtige schilderije?

00:27:47: Klik dan op de link in de shownood.

00:27:50: Wat heel bijzonder is toen ze in zeventien achtien was het duurde allemaal heel lang Dus er was het al veertien jaar na de brand.

00:27:57: en die beneden zijn nog niet klaar.

00:28:00: En ik denk dat die Frans Amazadeur al had geklaagd, want dan zit je dus in een heel mooi pand.

00:28:03: Maar een deel is gewoon nog in verbouwing of niet klaer.

00:28:07: Die had toen heel veel kunstenaars die door heel Europa rijdt, dus uit Frankrijk maar ook uit Italië.

00:28:12: En toen was toevallig Giovanni Antonio Pellegrini in Den Haag.

00:28:16: Die hadden allemaal werk te doen en die hebben ze toen gevraagd om allemaal schilderijen te maken... ...die in de plafond zitten en in de wanden en ook op de Schoorsteemantels.

00:28:24: En ja dat is een Italiaanse kunstnaar dus het was eigenlijk een soort Italiaanse zaal!

00:28:29: Ja dus in het hart van Maud's huis?

00:28:33: Een Italiaans prongstuk.

00:28:34: Ja, vind ik eigenlijk ook juist in dat huis van de Hollandse schilderij om het dan toch zomaar te noemen en ik denk dat het maar augustij is wel veel internationaalig.

00:28:42: als je goed kijkt hebben we ook wel meer dan alleen die hollanders maar vooral die goudenzaal.

00:28:46: ja dat vind ik heel bijzonder.

00:28:47: Het is eigenlijk de meest originele ruimte in ons museum.

00:28:50: Is het zo?

00:28:52: Intakt is geladen, niet verbouwd.

00:28:54: Ze zijn er afgebleven... ...in de negentiende eeuw hebben ze bijvoorbeeld wel kasten voorgezet maar hebben ze niks weggehakt.

00:28:59: en het is ook geresteereerd een aantal jaar geleden.

00:29:03: Nu zie je het hout zonder kleur, het was oorspronk gemarmd.

00:29:06: Het is echt een feestzaal!

00:29:08: In de decennia na de herbouw verliest Nederland langzamer aan zijn rol als diplomatiecentrum van Europa.

00:29:14: En daar komen steeds minder ambassadeurs slapen.

00:29:17: Het hotel van staat wordt vaak gebruikt voor ja lokalen en nationale bijeenkomsten en vergaderingen.

00:29:23: Zo houdt de Krijgsgaard erzitting... ...en herbergt het korte tijd een wiskundige en militaire queekschool.

00:29:29: Maar eigenlijk is het zoeken naar wat het Mauditshuis moet gaan worden, wat haar nieuwe leven zal zijn en wie haar zalen zal gaan bewonen.

00:29:37: Maar dan vallen de Fransen in seventeen-honderd-vijvennechtig ons land binnen en roven een schilderij dat de toekomst van het MAUDITSHUIS gaat bepalen Een roof die eindigt in het loeveren met een schermutseling op leven en dood.

00:29:51: En op een gegeven moment trekt één van de soldaten... ...die mee zijn met de Nederlandse kant, trekt

00:29:57: hun

00:29:58: zwaard.

00:30:00: Je luistert naar Het Geheim Van het Mauditshuis,... ...een podcast van Nationale Nederlander, partner van het MouditsHuis.

00:30:07: Vond je dit nou een leuke aflevering?

00:30:09: Abonneer je dan op het kanaal of laat een review achter.

00:30:11: Dat waaderen we namelijk enorm!