De jurk die alles veranderde | Het geheim van Iris van Herpen Afl 2

00:00:01: Talente hebben is natuurlijk één ding en heel belangrijk, maar doorbreken, carrière maken en echt succes hebben, is toch wat anders.

00:00:11: De Canadese journalist Malcolm Gladwell schreef in zijn boek Outliers uit Blinkers in het Nederlands dat als je echt wil exceleren, je werk wil perfectioneren, dan moet je ergens tien duizend uur aan besteden.

00:00:25: Gladwell komt met tal van voorbeelden, bijvoorbeeld The Beatles.

00:00:29: voordat zij doorbraken, speelden zij anderhalf jaar lang bijna elke avond in nachtclubs in Hamburg.

00:00:34: Spelen, spelen en nog geen spelen.

00:00:37: Ze vertrokken naar Duitsland als een, ja, toch wel matig bentje en kwamen terug in Engeland om de wereld te veroveren.

00:00:45: En de rest is geschiedenis.

00:00:47: In mijn zoektocht naar het geheim van Iris van Herpen, moet ik aan die tienduizend uur denken.

00:00:51: Haar toewijding, haar drive om te experimenteren en te onderzoeken, was ook kunstenaar Claudi Jongstra.

00:00:57: uit de vorige aflevering opgevallen.

00:01:00: Ja, ik denk haar... hoe zeg je dat?

00:01:02: Haar kloosterschap, haar monnikerschap.

00:01:05: Dat vond ik heel erg

00:01:07: metaforig voor

00:01:08: hoe ze binnenkwam, haar voorkomen, die hoedie en echt helemaal in die materie gaan zitten.

00:01:15: En daarmee doorgaan

00:01:16: echt

00:01:17: eindeloos, zoeken studeren,

00:01:20: ja, studie.

00:01:21: Ja, die rijpingstijd

00:01:23: heeft zij

00:01:23: enorm genomen.

00:01:25: Maar tien duizend uur alleen... is natuurlijk niet genoeg.

00:01:29: Je hebt naast de uren en talent ook geluk nodig.

00:01:33: In hetzelfde boek uit Blinkers houdt de schrijver Gladwell het voorbeeld van Bill Gates aan.

00:01:38: Want omdat de oprichter van Microsoft, en nu zeg ik het natuurlijk heel kort door de bocht, maar toch, in aandachtig op een middelbare school zat waar een van de eerste computerterminals ter wereld stond, kon hij zoveel uren spenderen aan dat het hem later zo succesvol zou maken.

00:01:54: Als hij op een andere school had gezeten, in een andere stad, was hij misschien nooit zo groot geworden.

00:02:01: Dus hoe zit dat bij Iris van Herpen?

00:02:04: Hoe is zij zo succesvol geworden dat elke wereldster in haar creaties wil lopen?

00:02:17: Dit is het geheim van Iris van Herpen.

00:02:20: Mijn naam is Splinter en in deze podcast-serie van Nationale Nederlanden, partner van kunsthaar Rotterdam, ga ik op zoek naar het geheim van de grootste monoontwerper van ons land.

00:02:29: Als Iris in twee miljoen in twee miljoen in twee miljoen.

00:02:33: in twee miljoen.

00:02:34: in twee miljoen.

00:02:35: in twee miljoen.

00:02:35: in twee miljoen.

00:02:36: in twee miljoen.

00:02:36: in twee miljoen.

00:02:36: in twee miljoen.

00:02:37: in twee miljoen.

00:02:47: in twee miljoen.

00:02:48: in twee miljoen.

00:02:48: in twee miljoen.

00:02:49: in twee miljoen.

00:02:49: in twee miljoen.

00:02:50: in twee miljoen.

00:02:51: in twee miljoen.

00:02:51: in twee miljoen.

00:02:52: in twee miljoen.

00:02:53: in twee miljoen.

00:02:53: in twee miljoen.

00:02:54: in twee miljoen.

00:02:55: in twee miljoen.

00:02:56: in twee miljoen.

00:02:57: in twee miljoen.

00:02:58: in twee miljoen.

00:02:59: in twee miljoen.

00:02:59: in twee miljoen.

00:03:00: in twee miljoen in twee miljoen in twee miljoen in twee miljoen in twee miljoen in.

00:03:05: En iemand die de reis van Iris van Dirkbij heeft meegemaakt is Davy Heesemans.

00:03:11: Zij is mede oprichter van SpicePR.

00:03:14: Het Amstamse PR-bureau vertegenwoordigt beauty en mode merken en designers.

00:03:19: En ik hoop dat zij meer kan vertellen over hoe Iris van Herpen zo beroemd is geworden.

00:03:24: En trouwens in deze aflevering hoor je meerdere creaties van Iris voorbij komen.

00:03:29: In de shownoods staat een link naar de website van kunst van Rotterdam.

00:03:33: Daar kun je verschillende creatie bekijken die in deze podcast worden besproken.

00:03:37: Maar goed, Davy Heesemans dus.

00:03:40: Samen strijken we neer in de podcaststudio.

00:03:45: En dan is er een moment dat je de naam... Iris van Herpenhoort.

00:03:49: Ja, ja.

00:03:50: Waarnaar, ik zie je ook helemaal glendig.

00:03:51: Ja, ja,

00:03:52: als de dag van gister.

00:03:53: Want we waren toch wel een beetje bekend al aan het worden rondom die designers.

00:03:58: We deden Percy, we deden Janteminius, Spijkers en Spijkers.

00:04:02: En op een gegeven moment komt er echt op dat moment de, helaas overleden, tona gegeven, een stylist te binnen.

00:04:08: Orleans Volsch is echt Davy.

00:04:10: Je moet nu naar je iets komen kijken.

00:04:12: Ik heb iets gezien.

00:04:15: En toen heb ik die collectie gezien en ik was gewoon blown away.

00:04:19: Ja, want dat is dus de afsudeercollectie van Eersen en

00:04:22: Herpen.

00:04:22: Ja, ik moet zeggen, die zo lang geleden, het was in ieder geval een hele iconische collectie die zich gemaakt had van kinderparapluutjes.

00:04:30: Ja.

00:04:30: Letterlijk, toen al het ambargen door allerlei kinderparapluutjes de ballijner eruit te halen en daarvan een collectie te bouwen.

00:04:37: Dat was zoiets baanbrekens en dat was zo'n ook extreme monneke werk dat ik dacht.

00:04:43: Wow.

00:04:45: En toen is dat ook op Fashion Week Showd.

00:04:48: Dat was eigenlijk gewoon een instant hit.

00:04:51: Ik krijg er echt nog kippenvel van.

00:04:53: Dat was zo iets baanbrekend.

00:04:57: Daar kon je gewoon niet omheen.

00:04:58: En hoe zal, wat je zegt, kerkkippenvel van, ik zie ook eind dat je natuurlijk bent in die herinnering, dat je echt denkt, wat zie ik hier, wat gebeurt in ongekend talent?

00:05:06: Wat was het dan?

00:05:06: Wat was die ril in die kippenvel die misschien wel door iedereen heen ging om dat moment?

00:05:10: Nou,

00:05:10: het is gewoon de magie die er nog bij elke show is, dat je kijkt en je ziet en dat je gewoon fascineert bent, dat je gewoon denkt, maar hoe kan dit?

00:05:19: En dan, zeker als je wat dieper in het proces gaat, en dan in dit geval waren het dan die kinderparepluutjes.

00:05:25: Je gewoon je letterlijk visualiseert dat iemand dus al die kinderparepluutjes en die balleintjes en daarvan iets weet te bouwen, wat ook gewoon nog als een wearable look eruit ziet.

00:05:38: Je voelt gewoon je... Je voelt eigenlijk je senses ook een beetje uitgedaagd dat het brengt zoveel teweeg.

00:05:47: En dat is denk ik ook de magie en het geheim van Iris.

00:05:52: De collectie waar Heesmans het over heeft.

00:05:54: Heet Chemical Crows.

00:05:56: En om de creaties te maken, gebruikt van herpen, let op, daar komt-ie.

00:06:05: deze manst was zo onder de indruk dat ze zonder een seconde te verliezen meteen op eerst van herpen afstapte.

00:06:11: Ik heb gewoon gezegd wat ik gezien heb van jou, jij bent zo ongelooflijk goed en ik wil jou, wij doen.

00:06:17: binnen Spice, hebben we een soort design-sportprogramma en op dat moment is mijn juffememen niets betalen maar ik moet en zal jou tegenwoordig.

00:06:26: Echt

00:06:26: waar?

00:06:26: Ja.

00:06:27: En zo gaat het eerste balletje rollen.

00:06:29: Heesemans opent haar netwerk, maakt verbindingen met merken en introduceert Iris bij Nederlandse sterren zoals Carice van Houten en Halina Rijn.

00:06:39: Maar nog belangrijker eigenlijk, ze zorgt samen met PR-colleges in Frankrijk en Engeland dat stilisten van herpen op de raden krijgen.

00:06:48: Er is een hele grote rol voor die celebrity-stylisten ook, hè.

00:06:51: Dat zijn echt hele goeie spotters.

00:06:54: En die weten gewoon, die houden gewoon al die lichtingen in de gaten.

00:06:56: Nou, dat zijn ook een soort kunstenaars die eigenlijk heel erg te weinig kredens krijgen.

00:07:01: Omdat zij spotten, zijn ze wel een scouting.

00:07:03: Ja, die zijn natuurlijk wel heel erg de internet aan het afscrollen van wat is, wat is nieuw.

00:07:09: De eerste internationale ster die Van Herpen draagt is Lady Gaga in two thousand nine.

00:07:16: Iris Ster is reizende en dan opeens binnen het twee jaar verandert alles voor haar.

00:07:21: Ze komt via via in contact met verschillende architecten en kunstenaars en maakt ontwerpen waar geen enkele andere mode ontwerper aan denkt.

00:07:30: Hij begint met haar collectie Crystalization, getoond tijdens de Amsterdam Fashion Week, met daarin de allereerste drie-degen-printe-yurk

00:07:39: ooit.

00:07:40: Een jaar later in Parijs ziet Davy van Degbij het grote omslagpunt.

00:07:45: Is er dan, wij sprekken één jurk en wij wist, ja en nu verandert eigenlijk haar hele wereld, nu is het allemaal anders?

00:07:52: Ja, toen kwam er een hele baanbrekende jurk, in ieder geval ook voor mij, want ik zie het ook niet van tevoren.

00:08:00: En toen kwam er een jurk en dat was een soort drie degeprinskelet.

00:08:05: Het leek wel of dat het model helemaal naakt was en dat zat alleen in een heel mooi witskelet op het lichaam.

00:08:12: die hier ook heet ook de skeleton dress, als ik me niet vergeten.

00:08:15: En daar voelde je echt gewoon ook die gol van kippenvel, verbazing door die zaal gaan.

00:08:21: en toen dacht ik, wow.

00:08:23: Hier, dit is wel echt baanbrekend wat je hier laat zien.

00:08:27: Haar eerste show in Parijs was meteen dus daar nog goed.

00:08:31: Ja, en dan zie je bij de show daarna ook ineens de wereldpester zitten.

00:08:35: Dus dan voel je wel, now we're getting there.

00:08:38: De

00:08:38: jurk was een soort van druppel die valt in het water en dan komen er hele grote golven uit.

00:08:43: Ja,

00:08:43: die hele show, hoor.

00:08:44: Er waren wel meer jurken waar ik ook echt blown away was.

00:08:49: En als je de jurk dan zo ziet aanklopen, het is een witinaat-skeletachtige jurk, maar het is ook nog steeds iets sprookjesachtigst, terwijl het ook iets stoers en spallends heeft bij iets anders dan jagends ook, maar ook iets... ontroerend.

00:09:02: Ja, want heel fragile, maar tegelijkertijd is het dus juist wat een lichaam sterk maakt, het skelet.

00:09:08: Zij is heel goed in het casten van de modellen.

00:09:10: Ze heeft altijd, vind ik, de perfecte model bij de juruk.

00:09:14: Dit was ook een heel fragiel meisje.

00:09:17: En dan in een hele ontroerend mooie juruk, maar die eigenlijk juist staat voor dat wat een lichaam kracht geeft.

00:09:24: En dat is ook wel heel erg Iris, dat fragile met sterk.

00:09:31: Binnen No Time weet Van Herpen de wereld te veroveren.

00:09:35: Haar drie degen print in Jürg wordt door Time Magazine uitverkozen tot een van de vijftig beste uitvindingen en ze mag toetreden tot La Fédération de la haute couture.

00:09:45: De organisatie die bepaalt of iets haute couture is of niet.

00:09:50: De skeleton dress waar Heesemans het net over had zou uiteindelijk worden aangekocht door het Metropolitan Museum of Art in New York.

00:09:58: Ja, en dan bereikt dat toch ook zo'n Anna Wintwoord.

00:10:01: Ja?

00:10:02: Ja, als iemand ze dus daar nog goed is.

00:10:04: En dat was één show, ik weet het niet meer welke jaar.

00:10:08: En toen was het dus een uur voor de show, stopte er een auto en er kwam iemand uit.

00:10:11: En toen rookte ik nog ter stond buiten het roken.

00:10:14: En toen dacht ik, hè?

00:10:16: Nou, dit zou ze zomaar kunnen zijn.

00:10:18: En toen liep ze.

00:10:18: inderdaad, was ze niet bij de show, maar kwam ze voor de show backstage kijken.

00:10:23: Met Iris door de looks heen lopen.

00:10:26: Ja.

00:10:27: Maar dat zal dan ook iedereen aan de grote klok willen hangen.

00:10:31: Ja, dat doe ik dan helaas nu een beetje.

00:10:33: Zal ze me niet in dank afneem.

00:10:36: Maar daar gaat het haar dus ook niet.

00:10:40: om nou te zeggen dat Anna Wintour of Wiedan ook bij de show was.

00:10:44: Zij wil echt, ja, als ze al praat met Piers, echt over de werk praten.

00:10:50: Maar dan komt Anna Wintour even van tevoren kijken naar de collectie.

00:10:52: En hij heeft dus in een vroeg stijm ook doorgehaald.

00:10:55: Dit is een uniek talent.

00:10:56: Ja, totaal.

00:10:57: Dit moet ik top m'n nemen.

00:10:58: En jij zond daar ondertussen wel die grote limo stoten.

00:11:00: Nou ja, toen ben ik natuurlijk ook in de binnengeloof.

00:11:01: Ik dacht, nou, het is wel heel boeiend wat er hier gebeurt.

00:11:05: En nou, dat is dan ook gewoon een bezoekje van een kwartier.

00:11:08: En Iris gaat dan gewoon juruk voor juruk dat langs.

00:11:10: En gewoon echt... Want zo'n Anna Wintour is ook echt... Die is ook niet van niets zo groot.

00:11:15: Die wil dan ook echt puur.

00:11:17: ...inhoudelijk weten waar het over gaat.

00:11:19: En dat is gewoon een heel zakelijk bezoek.

00:11:22: En daarna heeft zijn er natuurlijk ergens wel... ...en veel ruimte gegeven op metgalen.

00:11:27: Hoe kom

00:11:27: je dat het zo internationaal werd ongepakt?

00:11:29: Nou, echt volledig door haarzelf.

00:11:31: Door haar baanbrekenen ontwerpen.

00:11:33: Door... ...zij ziet echt no boundaries.

00:11:36: Zij ziet ook geen verschil tussen... ...het menselijk lichaam en dat er buiten... ...en vormen en... ...tart de hele tijden ook dat soort eigen... Ze laten geïnspireren door van alles en nog wat.

00:11:50: Want mensen zeggen altijd dat het is kunst, maar het is ook wetenschap.

00:11:55: Al heel vroeg in haar carrière zei ze van... Ja, uiteindelijk gaat kleding ons aanvoelen.

00:12:02: Nou, dat was voor mij toen echt dat ik... Nou, ik weet niet waar ze het over heeft, maar... En toen later werkte ik heel lang voor Nike.

00:12:11: En die hadden toen stoffen, dat als je ging rennen, dan voelde ik die stofje aan.

00:12:14: Want als je dan meer zweet, dan ging het meer open of dicht.

00:12:18: En zo vaak ook zie ik zelfs in de normale wereld, bij andere monumenten, zie ik dingen.

00:12:26: En dan denk ik, oh my god, daar had Iris het gewoon al, weet ik wat, vijftien jaar geleden over.

00:12:33: Een visionair zijn, focus hebben.

00:12:36: Jezelf blijven op het juiste moment pieken en de juiste mensen om je heen hebben.

00:12:42: In een modentijdperk waar ontwerpen beetje bij beetje voorspelbaar werden, deed Van Herpen iets dat absoluut ongekend was.

00:12:51: Ze combineerde traditionele ambachtelijke vaardigheden met de nieuwste ontwikkelingen in technologie.

00:12:58: En daarnaast werkte Van Herpen samen met mensen van buiten de modewereld.

00:13:02: Kunstenaars, wetenschappers, architecten noemen het maar op.

00:13:06: Hoe meer ik van haar werk zie, zoals de skeleton dress, hoe meer ik het begrijp.

00:13:12: Die uniekheid zorgt er mee voor dat de grote wereldsterren en vooral ook hun stilisten voor Iris van Herpen vallen als een blok.

00:13:31: Na het gesprek met Davy blijf ik toch hangen bij die wereld van die modesstilisten.

00:13:37: Eigenlijk een beetje de oren en ogen van de sterren.

00:13:40: En een van de bekendste stilisten van Nederland is natuurlijk Dani Bles.

00:13:44: Tegenwoordig is ze de directeur van Amsterdam Fashion Week.

00:13:48: Ik ben benieuwd hoe zij met haar stiliste oog naar de creaties van Iris kijkt.

00:13:53: Maar voordat ik haar kan spreken in de studio wil ik eerst een ander pad bewandelen.

00:13:58: Want de samenwerking die Iris van Herpen aangaat blijft niet beperkt tot alleen haar mode creaties.

00:14:05: En dus reis ik af naar Leiden, naar het bekendste natuurhistorische museum van Nederland.

00:14:16: Ik ben net naturalis in Leiden binnengewandeld en eigenlijk heb je het een beetje voeltje in een soort van moderne cathedraal.

00:14:23: Beland is een enorme hal met heel heel veel licht, prachtig ontwerp.

00:14:28: En ik ben hier op zoek naar de directeur van het museum en het Wetenschap Institute.

00:14:33: Ik loop hier de grote trap op.

00:14:35: En als ik me niet vergeten had, aan de bovenkant van de trap, de directeur Edwin Van Huis.

00:14:39: Dag Edwin.

00:14:40: Hallo.

00:14:41: We staan in die bijna kathedraalachtige hall.

00:14:44: En dat heeft iets te maken met de fantasiewereld van Iris van Herpen.

00:14:49: Ja, en van de architect natuurlijk.

00:14:50: Mensen hebben een idee bij wat een natuurhistorisch museum is.

00:14:54: Ze kennen de Londen, ze kennen Parijs.

00:14:57: En dat zijn vaak grote, indrukwekkende gebouwen.

00:15:00: Dat wilden wij ook.

00:15:02: Wel zijn, we wilden wel dat mensen meteen begrepen, oh dit is de Natuurhistorisch Museum.

00:15:06: Maar het moest ook wel weer heel drempeloos zijn om hier binnen te komen.

00:15:11: Dus de combinatie van groot majestueus met drempeloos, dat was eigenlijk de grote uitdaging voor dit ontwerp.

00:15:20: Tien jaar geleden liet Naturalis een groot nieuw museumgebouw ontwerpen en bouwen.

00:15:26: En aangezien ze drempeloos wilde zijn, niet al te statig dus, werd er gezocht naar kunst die een natuurlijke sfeer kon uitademen, een soort van intieme tasbare sfeer.

00:15:36: Bij directeur Edwit van Huis schoot al snel één specifieke naam door zijn hoofd.

00:15:41: Ik dacht al vrij snel een iris, omdat ik gevolgmatig het idee had dat ze heel erg pasten bij dit gebouw en bij de natuur.

00:15:50: En

00:15:50: waarom dan?

00:15:51: Waarom specifiek iris van Herp?

00:15:53: Ik ken haar werk al lang.

00:15:56: Ik was ooit betrokken bij de Arnhemse modebianalen en daar heeft haar eerst een grote show gedaan.

00:16:03: En ik ben bioloog en het sprak mij denk ik ook als bioloog altijd heel erg aan.

00:16:08: Het gevoel wat haar werk bij mij oproept lijkt op het gevoel wat de natuur vaak bij mij oproept.

00:16:14: En in de gesprekken die ik met haar heb gehad klopt dat ook wel.

00:16:17: Hij is ook heel betrokken bij de natuur en bij de verwondering die dat oproept.

00:16:23: Pas, wat dat betreft, heel erg bij ons.

00:16:25: Alleen kenden we haar op dat moment eigenlijk niet als kunstenaar, maar als ontwerper.

00:16:31: In die zin was het op dat moment misschien voor mensen een vreemde keus, maar voor ons eigenlijk niet.

00:16:36: En wat zag dat bioloog, oogde meteen wat jij zo mooi of zo inspirerend of zo bijzonder aan haar creatie en haar werk vond?

00:16:45: Als ik kijk naar haar werk, dan heb je eigenlijk twee fase van... zien en begrijpen.

00:16:53: Het eerste wat je ziet is dat je denkt, wow, dat ziet er echt fantastisch uit.

00:16:59: En daar ga je beter kijken.

00:17:01: en dan denk je, en wat zit het ongelooflijk mooi in elkaar en slim in elkaar?

00:17:06: En er zelfs al gebruikt ze metenstof, zeg maar nooit een centimeter stof te veel.

00:17:14: Het klopt allemaal.

00:17:15: Alles heeft een functie.

00:17:17: En dat heb je in de natuur op precies dezelfde manier.

00:17:19: Natuur denk je ook eerst van.

00:17:21: Wat prachtig.

00:17:22: en dan ga je beter kijken.

00:17:23: En dan denk je, wat zit het allemaal geweldig in elkaar.

00:17:25: Alles hangt met elkaar samen, alles past op elkaar.

00:17:28: Het is nooit te veel, het is nooit te weinig, het is altijd in balans.

00:17:32: En dat heb ik bij haar werk ook heel erg.

00:17:34: Ik vind over het eerst in haar aanpak ook best wel iets wetenschappelijks heeft.

00:17:40: De zorgvuldigheid waarmee ze analyseert en kijkt.

00:17:44: Dus ze zit, wat er betreft, niet zo ver van ons af.

00:17:49: En dus dook.

00:17:50: Iris van Herben, dagenlang achterheen in de gigantische collectie van Naturalis.

00:17:56: Op zoek naar die specifieke vormen en structuren die haar konden inspireren.

00:18:01: Terwijl ik met Edwin praat, kijk ik rond in de grote ontvangsthaal.

00:18:05: Ik zie de rode wanden bestaande uit ruwe blokkensteen, alsof ze zo uit de Amerikaanse Grand Canyon zijn gehakt.

00:18:13: En in die wanden zie ik de creaties van Iris.

00:18:16: Lange, witte stroken, of beter gezegd... Witte reëfs en patronen die lijken op samengevoegde fossielen.

00:18:24: In de shownoods kun je een link vinden naar het ontwerp van Iris.

00:18:28: En ik vraag aan Edwin hoe hij het zou omschrijven.

00:18:31: Ik merk dat ik altijd een beetje ervaar, alsof het bijzonderlijke waterlagen zijn waar je in je sponsorcorralen van al van dat soort dieren zie, die dan gefosiliseerd zijn en hard zijn geworden en hier nu zitten.

00:18:47: Samen kijken we naar de reliefs.

00:18:49: De vormen lijken eigenlijk zijdenzacht.

00:18:52: Maar, zegt Edwin van Huis, het is gegote beton, keihard materiaal dus.

00:18:58: En dat maakt het zo knap.

00:19:00: Het lijkt aan de ene kant dus stof, fluveelachtig, maar dat is het niet.

00:19:04: En het was in het maakproces ook best wel een uitdaging.

00:19:08: Als je aan een modeontwerper denkt, denk je naast stofmateriaal, textiel, cartoon, iets wat op de catwalk of in een museum kan staan.

00:19:17: En dit is inderdaad, je zegt al, een grote beton.

00:19:18: Dat is een heel ander soort materiaal.

00:19:20: En je zegt zelf wel dat het was best spannend.

00:19:22: Ze hadden dat nog nooit eerder zo gedaan, omdat... Iris is nogal precies.

00:19:29: Ja, je bent een vrijne lach, maar ik voel er ook iets in achter.

00:19:33: Ja, dus dat moet je voorstellen.

00:19:34: Dus je gaat naar een bedrijf die beton giet en die denken, nou, dat kunnen wij best wel heel goed en ook wel best wel heel precies.

00:19:41: Nou, je bent niet snel goed genoeg voor Iris.

00:19:44: Dus dat gesprek wat zij met die begon beton gieters had, dat was wel intensief, zou ik me zeggen.

00:19:50: En ook de eerste proeven en de tweede proeven en de derde proeven.

00:19:54: Ik denk dat de architect... daar nog wel een grijze haren van heeft gekregen, want dat duurde best lang.

00:19:57: Dus het eerste proces ging heel vlot.

00:20:00: Maar daarna, voordat zij tevreden was over het resultaat, dat duurde behoorlijk lang.

00:20:07: Wat is behoorlijk lang?

00:20:08: Is dat maanden?

00:20:09: Maanden.

00:20:10: Echt maanden.

00:20:11: Want ja, als je iets afkeurt, dan moet het ook weer een heel proces, weer een nieuw proces ontwikkeld worden en het wereldnieuw wordt opgezet.

00:20:18: Maar als je... Nu ziet wat ze bedoelden, dan snap je dat ook wel.

00:20:24: Wat is het grote verschil dan?

00:20:26: Ik denk dat het grote verschil is dat niemand het herkent als beton.

00:20:29: En zelfs als je het aanraakt, dan moet je zo meteen absoluut even doen.

00:20:32: Het is heel zacht, het is statijnzacht.

00:20:35: Ik ben benieuwd, want... Vaak zijn je natuurlijk veel mensen aanwezig, maar jij bent de directeur dus je kunt ook de deur op geen beslot draaien.

00:20:42: En dan, of zorg dus vroeg, of zavonds laatst dan een beetje donker wordt, in je eentje nog even die trap oplopen.

00:20:48: Raakt u dan nog wel eens even die creatis van Iris van Herpen aan?

00:20:51: En wat voor moment, ja?

00:20:52: Altijd, ja dat is grappig denk je dat vraag, maar dat is altijd.

00:20:54: En zeker z'n avonds, dus in de winter of inderdaad, als alles hier al dicht is, dan hebben we van die... Hoe heet dat?

00:21:03: Van die lichten die langs de randen omhoog strijken.

00:21:06: En dan zie je hoe mooi die natuursteen is.

00:21:09: Met allemaal kleine cristalletjes erin die alle verschillende kleuren aaneem.

00:21:12: En dan zie je ook het kunstwerk eigenlijk nog veel mooier uitgelicht.

00:21:16: En dan is het werk van, ja, het is nog magischer bij een spooksachter.

00:21:21: Nou, ik denk dat je dat heel goed zegt.

00:21:24: Als ik afscheid neem van de directeur, laat ik even mijn hand over één van de panelen van Iris Glijne.

00:21:30: En het klopt.

00:21:31: Het voelt inderdaad zo zacht.

00:21:33: En dat terwijl het gewoon beton is.

00:21:36: En de gedetailleerdheid van de vormen en de reliefs zijn ongekend.

00:21:40: En dan te bedenken dat ze één kilometer aan panelen heeft gemaakt.

00:21:44: Wat een monnekenwerk.

00:21:55: En maar terug in Amsterdam is het weer tijd om de wereld van de sterren in te duiken.

00:21:59: En dat doe ik met de bekende stylist Dani Bles.

00:22:02: Tegenwoordig eigenaar van de Amsterdam Fashion Week.

00:22:05: Wereldsterren zoals Bjork, Lady Gaga en Beyoncé lopen weg met de creaties van Van Herpen.

00:22:11: Luister maar naar Grimes, de bekende kanadese artiest die in twintig-en-twintig in een creatie van Iris op het Metgala verschijnt.

00:22:27: En

00:22:38: de sleutel tot de sterren zijn dus die stylisten.

00:22:42: En ik wil graag van Dani weten hoe zij, als stylist, naar de creaties van Iris kijkt.

00:22:48: Ze neemt me mee terug naar de eerste keer dat ze het atelier van Iris van Herpen binnen liep.

00:22:52: Toen weet ik wel dat ik dacht, ik was daar met privékland en ik dacht,

00:22:57: jeetje,

00:22:59: dit is kunst.

00:23:00: Dit is een ander niveau.

00:23:03: Dit is iets anders.

00:23:04: Het voelde voor mij meteen als... Ja, hoge wiskundens, zo noem ik het dan.

00:23:07: Wat ik er heel mooi aan vind, is je kan het over mode hebben en heb je het ook soms over trends, maar dat vind ik eigenlijk gedateerd.

00:23:15: Je wil eigenlijk helemaal niet meedoen aan trends.

00:23:18: Je wil een eigen identiteit hebben.

00:23:19: Nee, maar überhaupt moet je een eigen identiteit willen hebben en dan is trends helemaal niet meer van toepassing.

00:23:25: Maar ik vind dat wat zij maakt, is een ander niveau.

00:23:31: Je kan er langer naar kijken.

00:23:32: Je kan er op verschillende momenten naar kijken.

00:23:34: En iets anders zien, iets anders ontdekken.

00:23:37: Ik heb het zelf nog nooit gedragen, maar ik kan me voorstellen dat als jij een ires van herpen draagt, dat er ook echt iets met je gebeurt.

00:23:45: Anders

00:23:45: gaat bewegen.

00:23:47: Anders gaat bewegen, anders gaat lopen inderdaad.

00:23:51: Anders voelt.

00:23:52: En die sterren dan Lady Gaga, Beyoncé, Miley Cyrus, duiken allemaal op haar.

00:23:59: Wat is de reden dat die sterren dat zo graag willen, dat ze

00:24:01: haalden?

00:24:02: Sowieso willen sterren natuurlijk iets dragen wat, en zeker in dit calibre, wat uniek is, maar ze de enigen zijn.

00:24:11: Dat heeft natuurlijk ook met deze dit niveau van sterrenstaats te maken.

00:24:15: Ik denk dat kleding is natuurlijk of kleding of in dit geval cultuur, daar onderscheid je ook letterlijk en figuurlijk mee.

00:24:22: Je draagt iets uit.

00:24:24: Je maakt een statement.

00:24:25: En dat kan je wel eigenlijk met haar ontwerpen doen.

00:24:29: Wat je vaak ziet, is dat ook als ook een Beyoncé een concert geeft, dat Nelly Paper heeft ze gedragen, Wandler heeft ze gedragen.

00:24:38: Maar vaak moeten die merken echt iets speciaals anders maken, waardoor je soms niet eens het merk herkent.

00:24:44: Maar dat is wel de kracht natuurlijk van Iris, dat als Beyoncé in een jurk van Iris aanhebben, herken je in meteen dat het Iris is.

00:24:51: Zo uniek en bijzonder en toch zo passend bij een wereldster, dat is natuurlijk heel erg knap.

00:24:57: En die opmerking die Dani maakte over dat je verandert als je een jurk van Iris aandoet, intrigert mij.

00:25:03: Daar moet ik misschien nog wat mee gaan doen.

00:25:08: Maar goed, bijna iedereen die ik spreek gebruikt de woorden uniek, baanbrekend, kunst, knap in elkaar.

00:25:16: En misschien is dat ook wel een van de geheimen van Iris van Herpen.

00:25:19: Ze creëert creaties waarin je jezelf kan verliezen.

00:25:23: En dan wel op de goede manier natuurlijk.

00:25:25: En dat is niet alleen bij die jurken zelf, maar ook bij haar mode-shows.

00:25:30: Dat zijn een soort van onaartse ervaringen, benadrukt Dani.

00:25:33: Ervaringen waarbij Iris van Herpen zich kan meten met de absolute aller, aller, aller grootste.

00:25:40: Denk aan Calliano, Margiela, McQueen.

00:25:45: Dat waren fantasieën die tot leven kwamen.

00:25:50: Herzenspinsels, waar je in meegenomen werd.

00:25:52: En als je nu naar de gemiddelde show gaat, ook couture zelfs, dan... Ja, het is allemaal zo draagbaar geworden.

00:26:01: Heel veel lijkt op elkaar.

00:26:02: Het is minder spannend.

00:26:04: Je loopt minder excited eruit.

00:26:07: Dat weet zij te bewaken.

00:26:09: Je kan niet alles aan wat je bij haar ziet.

00:26:11: Je wordt meegenomen in haar reis, in haar hoofd, wat ze heeft bedacht, in haar thematiek, in haar... En dat is wel waar mode wat mij betreft voor bedoelt.

00:26:20: Dus dat is waarom ik ook... Zo van mode haal.

00:26:23: En dat is natuurlijk, wie je zegt, een veel mode-drijven gaan natuurlijk voor de Way to Wear, die ik al meteen aantrekken.

00:26:31: En zij blijft echt helemaal op de cultuurkant zitten.

00:26:34: Ja, en ook heel systemabel.

00:26:36: Hoe uniek is dat inderdaad?

00:26:37: En wordt ze daar ook veel aangekeken?

00:26:38: Nou wat er gewoon heel knap aan is, je moet je voorstellen.

00:26:41: Als je Iris van Herpen heet en je hele wereld kent je naam... is natuurlijk een pret-a-porté-collectie maken ligt heel dicht om de hoek.

00:26:49: Daar kan

00:26:50: je sneller geld mee verdienen.

00:26:52: Je kan het verder wegproduceren, goedkoper produceren.

00:26:56: Daar heb ik zoveel respect voor.

00:26:57: als je zo true to yourself blijft en dat je dus denkt nee, dit is wie ik ben, dit is wat ik wil doen.

00:27:05: en dan maar de moeilijke weg.

00:27:07: En die duurt misschien langer, maar dit is waar ik in geloof.

00:27:11: Als ik aan Dani vraag, welke wereldster die in een Iris van Herpen liep, de meeste impact heeft gehad op haar, hoef ik niet lang op een antwoord te wachten.

00:27:19: Maxima die je dan voor het eerst in een Iris van Herpen ziet.

00:27:22: Dat is dan onze koningin.

00:27:23: En dan voelt dat van, ook ben je dan trots dat onze koningin echte cultuur erkent en dat dan draagt.

00:27:32: Nou, dat zorgt natuurlijk voor Iris, voor een stukje herkenning.

00:27:39: Ja, ik kan me voorstellen dat het een meisjesdroom kan zijn.

00:27:42: Dat je het land waar je woont en jouw koningin in jouw ontwerp ziet.

00:27:50: En ik denk dat dat impact heeft.

00:27:52: En dan wordt het ook door de wereld gezien natuurlijk.

00:27:54: De koningin wordt, het houdt niet op bij de grens van Nederland.

00:27:58: Dat ziet iedereen.

00:27:59: Voor ik afscheid van Dani neem wil ik toch nog één keertje haar oog gelenen.

00:28:04: Kijken hoe een beroemde stylist, de creaties van Iris van Herpen, beleeft.

00:28:09: Dani pakt snel haar telefoon uit haar tas en googlt haar favoriete Iris show.

00:28:14: De show van twintig-driën-twintig in Parijs, in jullie cultuur.

00:28:19: Ja, die show vind ik een van de beste.

00:28:22: Ik vind, als ik het dan voor de luisteraarsje naar Vogue Runway gaat, naar Iris van Herpen.

00:28:28: En je kijkt naar Look Fourteen en Look Fifteen.

00:28:31: Ja, dat zijn echt mijn twee favorieten.

00:28:34: Oké, ik begrijp dat je nu zelf ook mee wil kijken.

00:28:37: Ik geef je daarvoor even de tijd om deze twee jurken uit de herfstcollectie van tenhuis een twintig op te zoeken.

00:28:42: En het gaat dan dus om Look Fourteen en Look Fifteen.

00:28:46: En ook deze twee creaties staan weer in de showno's.

00:28:48: Dus als je nu even op de link klikt in de podcast app, dan kun je meekijken met ons.

00:28:55: Ja?

00:28:56: Klaar?

00:28:57: Oké, daar gaan we.

00:28:59: Ik vind Look Fourteen echt een soort zwaan gevoel krijg ik, een soort... Dans performance.

00:29:07: Een hele freile dans performance solo op een podium.

00:29:12: Met een zwaan die tot leven komt en steeds verder ziet bloeien.

00:29:15: en die energie zie je groeien.

00:29:17: Dat voel ik hier.

00:29:19: En het liefst in New York ergens, ik weet niet waarom.

00:29:23: En als je dan kijkt naar look vijftien, ook daar krijg je weer het gevoel van.

00:29:28: Maar kan dit wel echt?

00:29:30: Is dit echt?

00:29:31: Ja, het is echt.

00:29:32: Bestaat dit?

00:29:35: Ja, het bestaat.

00:29:36: Dus je kan daar heel lang naar kijken.

00:29:38: Ik vind het gewoon eigenlijk, ja, het is net als je naar een museum gaat en je kijkt naar een bepaald schilderij waar je verliefd op wordt.

00:29:45: Daar kun je dan heel lang naar kijken.

00:29:47: En als je dan weer een keer terug gaat naar een museum en je kijkt, dan zie je weer iets anders.

00:29:51: Ik kan me zelfs voorstellen dat je overweegt in plaats van een bepaald schilderij aan te schaffen, dat je een jurk aanschaft en die neerzet in je huiskamer met een spotter op in plaats van een schilderij.

00:30:01: Ik vind het echt kunst.

00:30:04: Dani is natuurlijk niet de enige die Iris van Herpen echt kunstvindt.

00:30:08: Ook musea, wereldwijd, zien de werken van Iris als veel meer dan alleen mode.

00:30:14: Niet voor niets heeft ze van eind september, twintig-twintig tot maart, twintig-zesentwintig een overzichtstentoogstelling van haar werk in kunsthouw Rotterdam.

00:30:23: Maar daar komen we later op terug.

00:30:25: Het gezaghebbende de Metropolitan Museum of Art in New York heeft meerdere werken van Iris aangekocht.

00:30:30: En op YouTube vind ik een korte video waarin conservator Sarah iets verteld over de Jurk

00:30:57: Moon.

00:31:02: Op mijn scherm zie ik een groene jurk gemaakt van een soort rubber, cartoon en metalen.

00:31:08: En ik zie al helemaal vormen hoe Iris met een magneet in haar atelier die metalen in de jurk actieveert om geliefd te krijgen.

00:31:17: Ja, ik kan niet omheen.

00:31:18: Dit is natuurlijk pure kunst.

00:31:21: En uiteraard deze jurk kun je natuurlijk bekijken wie de link in de shownoods.

00:31:35: De datum van mijn afspraak met Iris van Herpen zelf komt steeds dichterbij.

00:31:40: En ik kan niet wachten tot ik haar in leefende lijven zal gaan ontmoeten.

00:31:44: Alle verhalen die ik tot nu toe heb gehoord, de creaties die ik heb gezien, het vakmanschap, die toewijding, die fantasiewereld, die wereldroom.

00:31:52: En toch is er nog één ding dat ik niet weet.

00:31:55: En dat heeft te maken met dat ene zinnetje dat Dani Bles zelf zei tijdens onze gesprek.

00:32:00: Ik heb het zelf nog nooit gedragen, maar ik kan me voorstellen dat als jij... Een Iris van Herp bedraagt dat er ook echt iets met je gebeurt.

00:32:07: Maar ja, wie zou mij iets kunnen vertellen over die ervaring en hoe dat voelt?

00:32:12: Door mijn gesprek met Davy van SpicePR moet ik denken aan de connectie tussen Iris en Charice van Houten.

00:32:20: En misschien is het een voordeel dat ik in de tv-wereld werk en dat daardoor soms sommige deuren net wat makkelijker opengaande.

00:32:27: anders.

00:32:28: Want na enig zoeken en via via kom ik in contact met de agent van Caris van Houten.

00:32:34: Wat zou Caris hebben ervaren toen zij Iris droeg?

00:32:37: Tijd voor een interview heeft ze helaas niet, want ze is druk aan het werk in het buitenland.

00:32:42: Maar, zo zegt haar agent, ik kan haar wel even een voice berichtje sturen.

00:32:47: Dag Caris, ik heb een vraagje als dat mag.

00:32:50: Want in twintig was jij de muze van Iris van Herpen sowieso... Iets wat mij geweldig en fantastisch lijkt.

00:32:56: En je droeg toen haar betoverende Transmotionjerk.

00:33:00: En ik ben ontzettend benieuwd hoe dat voor jou was, hoe die ervaring was wat jij beleefd, hoe het was om haar creaties te dragen.

00:33:07: Maar ik ben ook op zoek naar het geheim van Iris van Herpen.

00:33:11: En ik ben natuurlijk heel benieuwd of jij misschien wel dat geheim voor mij kunt ontravelen en achterhalen.

00:33:16: Ik hoor heel erg graag jouw verhaal.

00:33:19: Een dag later krijg ik bericht terug.

00:33:25: Ja, het geheim van Iris, denk ik, is dat ze gewoon nooit iets probeert te bewijzen.

00:33:32: Ze maakt geen kleding om indruk te maken of aan de laatste modentrends mee te doen.

00:33:38: Het gaat ook helemaal niet meer over mode, het gaat over iets voelbaar te maken.

00:33:42: Het werkt je zo stil, niet schreeuwig en daardoor juist raakt het hier.

00:33:47: Zoals ze echt luistert naar het materiaal wat ze gebruikt en daarmee iets wil zeggen.

00:33:56: Dus in die stilte is het

00:33:57: heel erg,

00:33:58: heel erg aanwezig.

00:34:00: En ik vind gewoon haar als mens gewoon heel boeiend, omdat zij zo'n vreemde eend in de bijt van die mode.

00:34:07: Mode is ook zo pervlakkig naast wat zij maakt.

00:34:11: Ja en de jurk die ik in twintig mocht dragen, dat was gewoon een soort... Ja, dat was ook geen jurk voor mijn gevoel.

00:34:18: Dat was gewoon een sculptuur waar ik onderdeel van was, bijna.

00:34:22: Het ging niet zo zeer om mij, maar het ging ook niet alleen maar om de jurk.

00:34:28: Het gaf me een soort heel kwetsbaar harnas.

00:34:32: Het klinkt een beetje gek misschien, maar het was een... Ja, ik heb het nog nooit zoiets aangehaald.

00:34:42: Het haalt ook de... Eidelheid weg of zo, ondanks de schoonheid.

00:34:46: En dit wordt natuurlijk ook met heel veel zorg en heel veel tijd en precisie gemaakt.

00:34:51: In de tijd die waar alles haastig is en waar we verzwolgen worden door fast fashion is dit gewoon een verademing.

00:35:02: Ze zegt dus dat ze nog nooit zo iets heeft aangehaald.

00:35:06: En dan hebben we het wel over Charisse van Hout, een wereldster die zo vaak op de rode loper is verschenen in jurken van... Alle grote ontwerpers, zij die zo vaak covershoeds heeft gehad, dat zij nog nooit zo iets heeft aangehat als de jurk van Iris van Herpen.

00:35:22: Dat is wel heel bijzonder en daar sta ik wel echt van te kijken.

00:35:32: De ochtend is bewolkt als ik mezelf klaarmak voor het interview met Iris van Herpen.

00:35:37: Ook wel is het vanaf mijn huis maar tien minuten fietsen naar haar atelier.

00:35:41: Ik sta een uur voor het interview al klaar om te gaan.

00:35:44: Want hoe vaak krijg je nou de kans om zo'n grote ontwerper te spreken?

00:35:49: in haar eigen domein wel te verstaan.

00:35:52: Terwijl de minuten langzaam wegtikken, loop ik nog één keer al mijn vragen door.

00:35:57: Want ik wil weten en achterhalen wat haar geheim is.

00:36:02: Hoe kan ze toch al die fantastische werken maken?

00:36:05: En dan, dan is de tijd om te gaan.

00:36:18: Hallo, goeiemiddag, Spinter hier, voor Eers van Herpen.

00:36:25: Dank je wel, super.

00:36:28: Ja, ik ben minder...